هپاتیت (Hepatitis) به معنی التهاب کبد است. کبد یکی از مهمترین اندامهای بدن است که وظیفه دفع سموم، تولید پروتئین و کمک به هضم غذا را بر عهده دارد. زمانی که کبد دچار التهاب میشود، عملکرد طبیعی آن مختل شده و در صورت عدم درمان، ممکن است آسیبهای جدی و حتی غیرقابل جبرانی به دنبال داشته باشد.
این التهاب میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، اما شایعترین علت آن، عفونتهای ویروسی است که به نام هپاتیت ویروسی شناخته میشود.
پنج نوع اصلی از هپاتیت ویروسی وجود دارد که هر کدام توسط یک ویروس متفاوت ایجاد میشوند:
هپاتیت A و E: این دو نوع معمولاً از طریق آب یا غذای آلوده به مدفوع فرد بیمار منتقل میشوند. اغلب موارد هپاتیت A و E کوتاهمدت و خفیف هستند و بدن به مرور زمان خود به خود بهبود مییابد.
هپاتیت B و C: این دو نوع از طریق تماس با خون، مایع منی یا سایر مایعات بدن فرد آلوده منتقل میشوند. این بیماریها میتوانند حاد (کوتاهمدت) یا مزمن (طولانیمدت) باشند. هپاتیت B و C مزمن، خطرناک هستند و میتوانند به مرور زمان باعث آسیبهای جدی به کبد، از جمله سیروز (زخم شدن کبد) و سرطان کبد شوند.
هپاتیت D: این نوع هپاتیت تنها در افرادی که به هپاتیت B مبتلا هستند، فعال میشود و میتواند بیماری را بسیار شدیدتر کند.
علائم هپاتیت بسته به نوع و شدت آن متفاوت است. در بسیاری از موارد، به خصوص در هپاتیتهای B و C مزمن، ممکن است هیچ علامتی وجود نداشته باشد و فرد سالها از بیماری خود بیخبر باشد. با این حال، در صورت بروز علائم، موارد زیر رایج هستند:
خستگی شدید
حالت تهوع و استفراغ
از دست دادن اشتها
درد در قسمت بالای شکم (سمت راست، محل قرارگیری کبد)
تب خفیف
یرقان (زردی پوست و سفیدی چشم)
تیره شدن رنگ ادرار و روشن شدن رنگ مدفوع
تشخیص هپاتیت (Hepatitis) معمولاً با آزمایش خون انجام میشود. در این آزمایش، پزشک وجود آنتیبادیها یا ویروس هپاتیت را در خون بررسی میکند.
درمان هپاتیت نیز به نوع آن بستگی دارد:
هپاتیت A و E: در بیشتر موارد، درمان خاصی نیاز نیست و فقط با استراحت کافی، تغذیه مناسب و مصرف مایعات، بدن به طور طبیعی بهبود مییابد.
هپاتیت B و C: درمان این نوع هپاتیتها معمولاً با داروهای ضدویروسی انجام میشود. هدف از درمان، کنترل ویروس، جلوگیری از آسیب بیشتر به کبد و در نهایت از بین بردن ویروس است. خوشبختانه، داروهای جدید برای درمان هپاتیت C بسیار مؤثر هستند و میتوانند در مدت کوتاهی بیماری را به طور کامل درمان کنند. در موارد شدید که کبد آسیب زیادی دیده، ممکن است پیوند کبد تنها راه درمان باشد.
واکسیناسیون مؤثرترین راه برای پیشگیری از هپاتیت A و B است. همچنین، رعایت نکات بهداشتی مانند شستن دستها، پرهیز از مصرف غذا و آب آلوده، و استفاده از وسایل شخصی استریل (مانند سوزن) در پیشگیری از انتقال بیماری بسیار مهم است.
اگر علائمی مشابه هپاتیت دارید، حتماً با پزشک مشورت کنید تا علت آن مشخص شود. تشخیص زودهنگام میتواند نقش مهمی در کنترل و درمان موفقیتآمیز بیماری داشته باشد.