روز پزشک در ایران، یکم شهریور ماه، به پاسداشت زادروز حکیم و دانشمند بزرگ ایرانی، ابوعلی سینا، نامگذاری شده است. این انتخاب نشاندهنده احترام عمیق به جایگاه او در تاریخ پزشکی و همچنین قدردانی از زحمات تمام پزشکان است.
ابوعلی حسین بن عبدالله بن حسن بن علی بن سینا، ملقب به شیخالرئیس، در سال 359 خورشیدی (برابر با 370 هجری قمری) در بخارا به دنیا آمد. او یک نابغه بینظیر و دانشمند همهفنحریف بود که در زمینههای مختلفی از جمله پزشکی، فلسفه، ریاضیات، نجوم، شیمی و ادبیات فعالیت داشت.
کودکی و تحصیلات: از همان دوران کودکی، هوش و استعداد فوقالعادهای از خود نشان داد. او در 14 سالگی از آموزگاران خود پیشی گرفت و در 18 سالگی بر بسیاری از علوم زمان خود مسلط بود.
شهرت در پزشکی: شهرت اصلی او به دلیل فعالیتهایش در علم پزشکی است. او با نوشتن کتاب "قانون در طب" (القانون فی الطب)، یک دانشنامه جامع پزشکی را تألیف کرد که تا قرنها به عنوان منبع اصلی و مرجع درسی در دانشگاههای پزشکی سراسر جهان، از جمله اروپا، مورد استفاده قرار میگرفت. این کتاب به دلیل نظم، دقت و جامعیت، شهرت جهانی پیدا کرد و ابوعلی سینا را به عنوان "پدر علم پزشکی مدرن" یا "امیر پزشکان" در غرب شناساند.
مرگ: این حکیم برجسته در سال 416 خورشیدی (428 هجری قمری) در همدان درگذشت و آرامگاه او در همین شهر قرار دارد.
نامگذاری روز زادروز ابوعلی سینا به عنوان روز پزشک، دلایل متعددی دارد:
خدمات بینظیر به علم پزشکی: ابوعلی سینا با تألیف کتاب "قانون"، دانش پزشکی را به شکلی نظاممند و کامل درآورد. این اثر، پزشکی را از حالت پراکنده به یک علم منسجم تبدیل کرد و به پیشرفتهای بزرگی در این حوزه منجر شد.
جایگاه والای پزشک: در فرهنگ ایرانی و اسلامی، طبیب نه تنها درمانگر جسم، بلکه حکیمی دانا و راهنمایی برای روح و روان نیز شناخته میشد. ابوعلی سینا نمونهای برجسته از این نگاه جامع به پزشک بود که در کنار طبابت، در فلسفه و علوم دیگر نیز تبحر داشت.
بزرگداشت هویت ملی: نامگذاری این روز به نام یکی از بزرگترین دانشمندان ایرانی، به پاسداشت هویت و میراث علمی ایران زمین است و یادآور افتخارات علمی و فرهنگی این کشور در طول تاریخ است.
به همین دلیل، هر ساله در تاریخ یکم شهریور، جامعه پزشکی و مردم ایران، این روز را به عنوان فرصتی برای تجلیل از مقام پزشکان و یادبود خدمات ارزشمند حکیم ابوعلی سینا گرامی میدارند.