در سالهای اخیر، با پیشرفت ابزارهای هوش مصنوعی مولد مانند مدلهای تولید تصویر، ویدیو و صدا، پدیدهای به نام تفاله هوش مصنوعی (AI Slop) در پلتفرمهایی مانند یوتیوب گسترش یافته است. این اصطلاح به محتوای کمکیفیت، تکراری و اغلب بیمعنا اشاره دارد که صرفاً با هدف حداکثرسازی بازدید، زمان تماشا و در نهایت درآمد تبلیغاتی تولید میشود. این محتواها معمولاً فاقد خلاقیت انسانی، عمق فکری یا ارزش واقعی هستند و الگوریتم یوتیوب را برای پیشنهاد به کاربران جدید فریب میدهند.
تولید این محتواها بسیار کمهزینه و سریع است. ابزارهای هوش مصنوعی اجازه میدهند تا ویدیوهایی با تصاویر surreal (مانند حیوانات انساننما در موقعیتهای absurd)، داستانهای تکراری مذهبی، انیمیشنهای ساده کودکان یا حتی صحنههای فاجعهبار ساختگی در عرض دقیقهها ساخته شوند. این کانالها اغلب از قالبهای ثابت استفاده میکنند: صدای روباتیک، موسیقی پسزمینه تکراری و عناوین کلیکبیتی برای جذب کلیک. هدف اصلی، بهرهبرداری از الگوریتم توصیه یوتیوب است که بر اساس معیارهایی مانند زمان تماشا (watch time) و نرخ نگهداری مخاطب (retention) عمل میکند. این محتواها اعتیادآور هستند، زیرا با تحریک کنجکاوی یا احساسات اولیه، مخاطب را برای مدت طولانی نگه میدارند، حتی اگر بیمعنا باشند.
بر اساس تحقیقات اخیر (مانند گزارش شرکت Kapwing در اواخر 2025)، بیش از 20 درصد ویدیوهای پیشنهادی به کاربران جدید یوتیوب، تفاله هوش مصنوعی خالص هستند و حدود یک سوم کل پیشنهادها در دسته محتوای "brainrot" (پوسیدگی مغز) قرار میگیرند – یعنی محتوایی که صرفاً برای monetization توجه طراحی شده. صدها کانال اختصاصی به این نوع تولید وجود دارد که در مجموع بیش از 60 میلیارد بازدید و صدها میلیون مشترک جمعآوری کردهاند. تخمین زده میشود این کانالها سالانه بیش از 100 میلیون دلار درآمد تبلیغاتی ایجاد کنند، با کانالهای برتر که میلیونها دلار در سال سود میبرند. این پدیده جهانی است، اما در کشورهایی با هزینه تولید پایین و مخاطبان گسترده (مانند هند، پاکستان، کره جنوبی و اسپانیا) بیشتر رواج دارد.
این پدیده کیفیت کلی پلتفرم را کاهش میدهد و اعتماد کاربران را خدشهدار میکند. محتواهای تکراری و بیارزش، فضای یوتیوب را اشباع کرده و محتوای خلاقانه انسانی را به حاشیه میراند. همچنین، خطر انتشار اطلاعات غلط، تصاویر گمراهکننده یا حتی محتوای مضر (مانند صحنههای خشونتآمیز ساختگی) وجود دارد. برای نسل جوان، این میتواند استانداردهای محتوایی را پایین بیاورد و به "خستگی اطلاعاتی" منجر شود. از سوی دیگر، creators واقعی که زمان و خلاقیت صرف میکنند، با رقابت ناعادلانه روبرو هستند.
یوتیوب از سال 2025 سیاستهای سختگیرانهتری اعمال کرده، مانند بهروزرسانی برنامه شریک (YPP) برای شناسایی بهتر محتوای "تولید انبوه و غیراصیل". کانالهای اسپم متعددی demonetize یا حذف شدهاند، و تمرکز بر اصالت و ارزش افزوده انسانی افزایش یافته است. با این حال، تشخیص کامل این محتواها چالشبرانگیز است، زیرا هوش مصنوعی روزبهروز پیشرفتهتر میشود. در بلندمدت، تعادل بین ابزارهای هوش مصنوعی (به عنوان کمککننده خلاقیت) و جلوگیری از سوءاستفاده، کلید حفظ کیفیت یوتیوب خواهد بود.
این پدیده نشاندهنده تنش بین فناوری نوین و اقتصاد توجه است: جایی که کمیت بر کیفیت غلبه میکند، اما در نهایت، محتوای اصیل و انسانی پایدارتر باقی میماند.