جستجوهای پرطرفدار

تحلیل تخصصی حمله نظامی ایالات متحده به ونزوئلا در 3 ژانویه 2026

در ساعات اولیه روز 3 ژانویه 2026 (معادل 13 دی 1404)، سلسله انفجارهای قدرتمندی در پایتخت ونزوئلا، کاراکاس، و مناطق اطراف آن از جمله ایالت‌های میراندا، آراگوا و لا گوایرا گزارش شد. این رویداد، که دولت ونزوئلا آن را به عنوان یک حمله هوایی مستقیم ایالات متحده توصیف کرد، نقطه اوج تنش‌های طولانی‌مدت بین دو کشور بود که ریشه در اتهامات واشنگتن مبنی بر ارتباط رژیم نیکولاس مادورو با قاچاق مواد مخدر و گروه‌های تروریستی دارد.

زمینه ژئوپلیتیکی و استراتژیک

تنش‌ها از اواخر سال 2025 با عملیات "نیزه جنوبی" (Operation Southern Spear) تحت فرماندهی فرماندهی جنوبی ایالات متحده (SOUTHCOM) آغاز شد. این عملیات ابتدا بر حملات هوایی به قایق‌های مشکوک به قاچاق مواد مخدر در آب‌های بین‌المللی کارائیب و اقیانوس آرام شرقی تمرکز داشت و منجر به کشته شدن بیش از 100 نفر شد. ایالات متحده این اقدامات را بخشی از جنگ علیه "نارکوتروریسم" توجیه کرد و گروه‌هایی مانند "کارتل خورشیدها" (Cartel de los Soles) – که ادعا می‌شود عناصری از ارتش ونزوئلا را شامل می‌شود – و باند "ترن د آراگوا" را به عنوان سازمان‌های تروریستی خارجی طبقه‌بندی کرد.

در دسامبر 2025، عملیات به خاک ونزوئلا گسترش یافت با حمله‌ای به یک اسکله ساحلی مشکوک به استفاده برای بارگیری مواد مخدر، که توسط پهپادهای سیا اجرا شد. این اقدام، نخستین حمله شناخته‌شده بر خاک ونزوئلا، سیگنالی از تشدید بود. استقرار ناوگان دریایی گسترده، شامل ناو هواپیمابر USS Gerald R. Ford و گروه آماده آمفیبی USS Iwo Jima، همراه با هزاران نیروی marines، فشار نظامی را افزایش داد.

حمله 3 ژانویه ظاهراً با استفاده از موشک‌های کروز (احتمالاً تاماهاوک) و پهپادهای پیشرفته مانند MQ-9 Reaper اجرا شد. اهداف اصلی شامل پایگاه‌های نظامی کلیدی مانند فوئرته تیونا (بزرگ‌ترین مجتمع نظامی ونزوئلا)، پایگاه هوایی لا کارلوتا، کوارتل د لا مونتانا (محل آرامگاه هوگو چاوز) و تأسیسات در ماراکای و لا گوایرا بودند. گزارش‌ها از پرواز هواپیماهای کم‌ارتفاع و انفجارهای ثانویه ناشی از انبارهای مهمات حکایت دارد، که منجر به قطع برق در بخش‌های جنوبی کاراکاس شد.

اهداف نظامی و سیاسی ایالات متحده

از دیدگاه استراتژیک، این حمله محدود (limited strikes) طراحی شده بود تا بدون اشغال زمینی، رژیم مادورو را تضعیف کند. اهداف احتمالی شامل:

• نابودی زیرساخت‌های نظامی مرتبط با قاچاق ادعایی مواد مخدر.
• فشار روانی برای وادار کردن مادورو به استعفا یا مذاکره.
• کنترل منابع طبیعی ونزوئلا، به ویژه ذخایر عظیم نفت، که دولت ترامپ آن را بخشی از "دارایی‌های دزدیده‌شده" از شرکت‌های آمریکایی می‌داند.

این رویکرد شبیه به عملیات‌های گذشته ایالات متحده در آمریکای لاتین (مانند حمله به پاناما در 1989) است، اما با تمرکز بر فناوری‌های دوربرد برای کاهش ریسک تلفات آمریکایی.

واکنش‌های داخلی و بین‌المللی

نیکولاس مادورو بلافاصله وضعیت اضطراری ملی اعلام کرد و از مردم برای "مقاومت مسلحانه" فراخوان داد. دولت ونزوئلا این حمله را "تجاوز امپریالیستی" برای تصاحب منابع خواند و خواستار جلسه فوری شورای امنیت سازمان ملل شد. کلمبیا (تحت ریاست گوستاوو پترو) و دیگر کشورهای چپ‌گرای منطقه آن را محکوم کردند، در حالی که ایالات متحده تاکنون مسئولیت رسمی را تأیید نکرده، اما مقامات آن از "آگاهی" از رویدادها سخن گفته‌اند.

از منظر حقوق بین‌الملل، این اقدام می‌تواند نقض ماده 2 منشور سازمان ملل (ممنوعیت استفاده از زور) تلقی شود، مگر اینکه تحت دفاع از خود یا مبارزه با تروریسم توجیه شود – که کارشناسان بسیاری آن را ضعیف می‌دانند، زیرا بسیاری از کشته‌شدگان قبلی عملیات‌های دریایی، ماهیگیران یا غیرنظامیان بودند.

پیامدها و چشم‌انداز

این حمله می‌تواند به تشدید درگیری منجر شود: ونزوئلا ممکن است به نیروهای نیابتی در منطقه متوسل شود، در حالی که ایالات متحده گزینه‌های بیشتری مانند بلوکاده کامل یا عملیات ویژه دارد. تأثیر بر بازار انرژی جهانی قابل توجه است، زیرا ونزوئلا یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت است. در بلندمدت، این رویداد می‌تواند الگویی برای مداخلات آینده ایالات متحده در برابر رژیم‌های مخالف ایجاد کند، اما ریسک بی‌ثباتی منطقه‌ای و واکنش‌های بین‌المللی (از جمله از چین و روسیه، حامیان مادورو) را افزایش می‌دهد.

این حادثه نشان‌دهنده بازگشت به سیاست "چماق بزرگ" (Big Stick) در نیم‌کره غربی است، که ممکن است هزینه‌های انسانی و دیپلماتیک بالایی داشته باشد.

---------

آمریکا حمله به ونزوئلا (venezuela) را تأیید کرد؛ ترامپ می‌گوید مادورو (Nicolás Maduro) و همسرش دستگیر شده‌اند